Zoeken

Niet over maar met PDF Afdrukken E-mailadres

 

Niet over God, maar met God
Niet over elkaar, maar met elkaar

De omgang tussen God en mens is aan spelregels gebonden. Als er wel over God, maar niet met God gesproken wordt, gaat het mis. Dat valt te lezen op een van de eerste bladzijden van de Bijbel, in Genesis 3: 1-7, het bekende verhaal van de zondeval. De slang spreekt met Eva. Over God, maar zonder God. We zien hoe er beeld van God ontstaat. God is, zo gelooft Eva, een miezerig jaloers mannetje. Een vals beeld van god, een afgodsbeeld. En het effect is dat het tussen God en mens misgaat. Het kwaad, dat de ruimte kreeg, is ontketend. En als het tussen God en mens misgaat, gaat het ook mis tussen de mensen onderling. Het leidt er uiteindelijk toe dat de kinderen van Adam en Eva elkaar de hersenen inslaan. De humaniteit sterft. Wij  over de zondeval.

Ik noem dit het verhaal van de verboden driehoek. Datzelfde verhaal van de driehoek geldt natuurlijk ook voor de mensen onderling. Als je het met elkaar ‘gezellig wilt houden’, praat je niet over elkaar, maar met elkaar. Laat ik het met een voorbeeld illustreren.

De moeders bij het hek praatten met elkaar over de juf. Vroeger, toen ik mijn kinderen naar school bracht, was dat zo. Gelukkig gaat de wereld met sprongen vooruit, dus het is een onschuldig voorbeeld, want het is niet actueel. Maar vroeger was dat anders. De moeders bij het hek praatten met elkaar over de juf, zonder de juf. De een weet dit, de ander weet dat. Bij elkaar is het een hele berg. Als ik dat hoor, maak ik me zorgen over mijn kind, want dat zit bij die juf in de klas. Ik besluit met haar te gaan praten. Een beetje boos. Want al die verhalen, ik geloof ze. Ik was tenslotte in die driehoek gestapt door er naar te luisteren. Met iemand, over iemand anders. Dus ik ben al helemaal opgefokt als ik de juf eindelijk persoonlijk ontmoet.Voordat ik u de afloop verklap, wil ik nog even terug naar Genesis 3:1-7. Ziet u de parallel? De verhalen over God zijn anders dan wat de Heer die God is openbaart over zijn wezen. En wat bleek mij? De juf herkende zich helemaal niet in die verhalen. Ze begreep wel waar ze mee samenhingen, en dat legde ze me uit. Ze gaf me inzicht in haar werkwijze, ook in haar interpretaties. Daar wilde ze best even over praten. 'Zo zie ik dit. Zie je het zelf anders? En waarom?' De juf bleek deskundig te zijn, en heel goed te weten wat ze doet. Opgelucht verliet ik de school. En met een schuldgevoel.'

Voordat ik u de afloop verklap, wil ik nog even terug naar Genesis 3:1-7. Ziet u de parallel? De verhalen over God zijn anders dan wat de Heer die God is openbaart over zijn wezen. En wat bleek mij? De juf herkende zich helemaal niet in die verhalen. Ze begreep wel waar ze mee samenhingen, en dat legde ze me uit. Ze gaf me inzicht in haar werkwijze, ook in haar interpretaties. Daar wilde ze best even over praten. 'Zo zie ik dit. Zie je het zelf anders? En waarom?' De juf bleek deskundig te zijn, en heel goed te weten wat ze doet. Opgelucht verliet ik de school. En met een schuldgevoel.'

Het verhaal van de verboden driehoek is een fundamenteel verhaal. Het legt een fundament voor conflicten, verstoorde relaties, etc. Als we over elkaar, maar niet met elkaar spreken, gaat het mis. Reeds op één van de eerste bladzijden van de Bijbelwordt het ons als een spiegel voorgehouden, en er zal wel niemand van ons zijn die het verhaal niet herkent. Die niet beseft, dat het wel snel verteld is, maar dat de praktijk ingewikkeld is. Die niet weet dat hij op dit punt bepaald geen smetteloos verleden heeft. En toch, we moeten er wat mee. Als we tenminste de Schrift serieus willen nemen. Ik geloof dat nog steeds het uitgangspunt van een gemeente is.

In de verhalen van mensen over mensen is vaak sprake van allerlei scheefgroei. De verhaaltjes worden verhalen, de verhalen worden bergen. En achter de bergen wacht de diepte.

M.J. Aalders